Андора, мало кнежевство во Пиринеите, има еден од највисоките стандарди за живот во Европа, но се соочува со сериозен недостиг на работна сила. Иако е позната по својот просперитет, на нејзината економија ѝ се потребни нови работници, пишува францускиот портал Линтерноут.
Земјата со нешто повеќе од 90.000 жители, сместена помеѓу Франција и Шпанија, има бруто домашен производ од 42.320 долари по жител, што е околу 39.000 евра. Затоа, таа е на самиот врв на европските економии. Даночниот систем е многу поволен, со данок на промет од само 4,5 проценти. Економската стабилност е придружена со високи приходи. Податоците од Светската банка покажуваат дека просечниот месечен бруто приход по жител е околу 3.700 евра, додека европскиот просек се проценува на 2.640 евра. Во мај оваа година, просечната месечна плата достигна 2.760,46 евра, што е за 7,7 проценти повеќе од минатата година. Во исто време, заработката во медиумите се зголеми за 5,2 проценти и сега изнесува 2.235,73 евра.
Заработката расте во сите сектори. Најголем скок е забележан во малопродажбата, каде што просечната плата се зголеми за 14,5 проценти, на 2.405,99 евра. Сепак, највисоки заработки има во финансискиот сектор, со просек од 4.972,10 евра. Следува секторот за производство и дистрибуција на енергија и вода со 3.607,83 евра. Најниски просечни плати има во угостителството (2.151,69 евра) и земјоделството (2.000,11 евра).
И покрај високите приходи, домашната работна сила не е доволна за функционирање на економијата. Андора ја намали општата квота за имиграција на 800 дозволи оваа година, но во јуни владата мораше да одобри дополнителни 250 дозволи за дефицитарни занимања. Првенствено се бараат работници во здравството, образованието, грижата за стари и немоќни лица, домашни помошници, како и возачи на автобуси. Исто така, постои голема побарувачка за работници во туризмот. За летото 2026 година беа одобрени 500 привремени угостителски лиценци, а по пополнувањето на квотата, додадени се уште 250. Најмногу недостасуваат келнери, хотелски собарки и готвачи.
Почна пилот-програма за вработување во странство со 450 дозволи за периодот од декември 2026 до август 2027 година, што покажува дека туристичката активност се одвива во текот на целата година и дека сезонското отсуство исчезнува.
Заработката не е единствениот поттик за работа во Андора. Странските работници имаат законски гаранции пропишани со Законот за работни односи, кој вклучува 40-часовна работна недела и 30 дена годишен одмор. Тие исто така имаат целосна социјална заштита преку Фондот за социјално осигурување на Андора (CASS), кој ги покрива здравствените услуги, невработеноста и пензиите. Придонесот на вработените во фондот изнесува 6,5 проценти.
Данокот на доход е низок: не се плаќа данок на нето основа до 24.000 евра, додека максималната стапка е 10 проценти.
Андора не е членка на Европската Унија, па затоа ниедна националност нема автоматско право на работа. Сепак, граѓаните на ЕУ поминуваат низ поедноставни процедури. Поради билатералните договори, граѓаните на Франција, Шпанија и Португалија имаат полесни услови, особено за време на семејното обединување.
(B92)
Фото – Wikipedia
