Британскиот регулатор за пензии предупреди дека пензиските фондови може да бидат значително повеќе изложени на ризици поврзани со вештачката интелигенција отколку што сугерира нивната вообичаена структура на инвестиции.
Во новите објавени упатства, тој ги повика менаџерите за пензии да ја проверат својата целокупна изложеност на секторот и да спроведат дополнителни стрес-тестови.
Регулаторот за пензии (TPR) предупредува дека ризиците поврзани со вештачката интелигенција може да се појават истовремено во акции, обврзници, взаемни фондови и инвестиции во инфраструктура. Затоа, дури и портфолијата распределени во различни видови средства не се нужно заштитени од последиците од посилен пад на вредноста на технолошките компании.
Предупредувањето доаѓа во време на рекордни инвестиции во вештачка интелигенција. Според извештајот на Стенфорд за индексот на вештачка интелигенција за 2026 година, глобалните приватни инвестиции во секторот во текот на 2025 година се зголемија за 127,5 проценти, на 344,7 милијарди долари. Вкупните корпоративни инвестиции, вклучувајќи спојувања и преземања, достигнаа речиси 582 милијарди долари.
Британскиот регулатор особено предупредува за можноста пензиските фондови да поседуваат акции на големи технолошки компании, а во исто време дополнително да инвестираат во истите компании преку индексни и други инвестициски фондови. Ваквите преклопувања можат да ја зголемат концентрацијата на ризик без веднаш да бидат очигледни од основната структура на портфолиото.
Затоа, од менаџерот се очекува да анализира директни и индиректни инвестиции, да ја провери отпорноста на портфолиото на неповолни пазарни сценарија и да ги процени можните последици од истовремениот пад на вредноста на различните видови средства.
Во исто време, регулаторот не побара намалување на инвестициите во технолошкиот сектор, ниту пропиша ограничувања за изложеност на вештачка интелигенција, но ја нагласува важноста на навременото идентификување и управување со ризиците.
Прашањето е релевантно и за хрватскиот пензиски систем. Според податоците на Ханфа, на крајот на септември, задолжителните пензиски фондови управувале со средства од 29 милијарди евра, од кои приближно 7,6 милијарди евра биле инвестирани во акции, а дополнителни 3,5 милијарди евра во инвестициски фондови.
Нивните инвестиции вклучуваат големи технолошки компании. На пример, задолжителниот пензиски фонд „Ерсте Плави“ од категорија А на крајот од 2025 година имал вкупно 10,8 милиони евра инвестирани во акции на ASML, Alphabet и Microsoft, односно 4,34 проценти од средствата во тоа време. Во исто време, тој чувал дополнителни 9,1 милиони евра во индексен фонд кој го следи американскиот S&P 500.
Овие податоци покажуваат како директните инвестиции во технолошки компании можат да се комбинираат со индиректна изложеност преку инвестициски фондови. Сепак, без подетална анализа на поединечните портфолија, не е можно да се утврди вкупната изложеност на хрватските пензиски фондови на вештачка интелигенција.
Британскиот регулатор вели дека токму таква проверка е потребна за да можат пензиските системи навремено да ја препознаат концентрацијата на инвестициите и да ги заштитат долгорочните интереси на своите членови.
(Financije.hr)
Фото – Pxhere
