Цените на горивата во Европа нагло пораснаа по нападите на САД и Израел врз Иран и брзо го достигнаа својот врв. Иако малку паднаа од прекинот на огнот наваму, и дизелот и бензинот сè уште се значително поскапи отколку пред нападите.
Цените на горивата во Европа сè уште се зголемени во просек за 12% од почетокот на нападите на САД и Израел врз Иран, и покрај кревкиот прекин на огнот. Цените на бензинот низ ЕУ нагло пораснаа откако САД и Израел го нападнаа Иран кон крајот на февруари 2026 година и сè уште не се целосно закрепнати – иако прекинот на огнот сè уште е на сила.
Цените на горивата остануваат далеку над нивоата пред нападот во поголемиот дел од континентот. Врз основа на неделниот билтен за нафта на Европската комисија, Euronews Business ги анализираше движењата на цените на горивата низ Европа, споредувајќи ги цените на 23 февруари и 20 април 2026 година.
Во тој период просечната цена на бензинот во ЕУ (Euro-super 95) се зголеми од 1,64 евра на 1,83 евра за литар – пораст од 12%.
Белгија, Чешка и Бугарија забележаа најголеми зголемувања – секоја од 22%. Меѓу четирите најголеми економии на ЕУ, Франција забележа најголем скок од 18%, по што следува Германија со 15%. Италија (7%) и Шпанија (3%) забележаа поумерени зголемувања. Во Малта цените на бензинот останаа непроменети.
Во Грција зголемувањето беше 17%, додека во Финска и Данска пораснаа за 14%. Унгарија забележа зголемување од 13%, Холандија 11% и Ирска 10%. Овие промени се изразени во евра, така што разликите во девизниот курс можеа да влијаат на резултатите во земјите надвор од еврозоната.
Цените на дизелот пораснаа уште поостро. Просечната цена на дизелот во ЕУ се зголеми од 1,59 на 2,01 евра за литар – зголемување од 26%, повеќе од двојно од цената на бензинот.
Бугарија забележа најголем скок од 43%. Франција (36%), Естонија (35%) и Белгија (33%) забележаа зголемување од најмалку една третина. Цените на дизелот, исто така, се зголемија за повеќе од 30% во Кипар, Хрватска и Латвија.
Меѓу големите економии, Франција е втора највисока со зголемување од 36%. За разлика од бензинот, Шпанија забележа зголемување од 27%, над просекот на ЕУ. Италија забележа зголемување од 24%, а Германија 23%.
Немаше зголемување на цените на дизелот во Малта. Најмали зголемувања беа забележани во Унгарија и Романија (и двете 13%), како и во Полска (15%).
Споредбата на цените пред нападот и по прекинот на огнот покажува каде горивото е најскапо, а каде најевтино во Европа.
Од 20 април наваму Холандија има највисока цена на бензинот во Европа – 2,28 евра за литар. Следат Данска (2,22), Германија (2,11), Грција (2,03) и Франција (2,02), сите над 2 евра.
Најевтиниот бензин е во Малта (1,34 евра), по што следуваат Полска (1,41) и Бугарија (1,47). Шпанија е четврта најевтина со 1,52 евра.
Холандија, исто така, води по цените на дизелот, со 2,30 евра за литар. Следат Финска (2,25), Франција (2,24), Данска (2,22) и Белгија (2,19). Франција, Германија (2,13) и Италија (2,11) се на врвот на големите економии. Шпанија е единствената голема економија под просекот на ЕУ за цените на дизелот.
Малта се издвојува со најниска цена на дизелот од 1,21 евра за литар, додека следната најниска цена е во Полска – 1,64 евра.
Неделните податоци од почетокот на 2026 година покажуваат како конфликтот ги зголемил цените на горивата низ цела ЕУ и во четирите најголеми економии.
Цените растеле дури и пред нападите – бензинот се зголемил од 1,64 евра за литар на 23 февруари на речиси 1,90 евра на крајот на март, додека дизелот се зголемил од 1,60 евра на повеќе од 2,06 евра. И двете горива го достигнале својот врв на почетокот на април, при што дизелот накратко надминал 2,10 евра.
По прекинот на огнот цените почнале малку да паѓаат, но сепак се далеку над нивоата пред нападот.
Даноците сочинуваат голем дел од цените на горивата во Европа. Според податоците на Евростат за 2024 година, бензинските возила учествувале со 67 проценти од новите регистрации, дизелот со 17 проценти, а целосно електричните возила со 14 проценти.
(Euronews)
(фото: Wikimedia)
