Експертите кои бараат знаци на вонземски живот издадоа нови упатства за справување со можни сигнали од интелигентни цивилизации надвор од Земјата, со цел да се избегне паника, дезинформации и конфузија. Додека приказните за „мали зелени луѓе“ во голема мера останаа дел од популарната култура, можноста за интелигентни цивилизации некаде во вселената останува сериозна научна тема меѓу астрономите.
Според авторите на новите упатства, нивната цел е да се спречат предвремени и непроверени најави и да им се обезбеди на научниците јасна рамка за потврдување и комуницирање на потенцијални откритија.
„Се надеваме дека ќе избегнеме ситуации каде што истражувачите предвреме објавуваат дека откриле вонземјани, но во исто време сакаме јавноста да знае дека ни е грижа за отвореноста и транспарентноста“, вели професорот Мајкл Гарет, директор на Центарот за астрофизика „Џодрел Бенк“ и претседател на комитетот за потрага по вонземска интелигенција (SETI) на Меѓународната академија за астронаутика.
Додека некои во научната заедница сè уште се сомневаат дека вонземски живот некогаш ќе биде откриен, Гарет верува дека пронаоѓањето на детектабилен сигнал е само прашање на време.
„Не знам дали тоа ќе се случи оваа година, следната година, следната деценија или век. Но, еден ден некој ќе најде нешто – веројатно некој што воопшто не барал вонземјани, туку проучувал протопланетарни дискови или нешто слично“, вели Гарет.
Според него, новите упатства се наменети токму за такви истражувачи кои одеднаш би можеле да се најдат соочени со откритие од огромно значење и да се прашуваат што навистина значи тоа и какви последици би можело да има. Новите протоколи се ажурирање на упатствата што првпат беа објавени во 2010 година. Тие пропишуваат начин за проверка на можни докази за постоење на интелигентни вонземски суштества, постапката за јавно објавување на откритијата, како и складирањето и размената на податоци.
„Тогаш, социјалните мрежи изгледале како нешто исклучително позитивно. Денес знаеме дека со нив мора да се постапува многу внимателно. Доколку се појави неочекуван сигнал, гласините многу брзо би можеле да излезат од контрола“, предупредува професорот. Затоа е важно научниците да контролираат како информациите се презентираат на јавноста за да избегнат погрешни толкувања или искривувања на фактите.
Сепак, Гарет нагласува дека транспарентноста останува еден од основните принципи.
„Многу луѓе веруваат дека овие работи се скриени од јавноста и дека се државни тајни. Не мислам дека тоа е вистина. Ние во SETI заедницата сакаме да покажеме дека сме отворени и транспарентни, но исто така сакаме внимателно да провериме сè пред да ја алармираме јавноста“, нагласува проф. Гарет.
Протоколите нагласуваат дека истражувачите мора да вложат максимални напори за да ја потврдат автентичноста на секој сигнал. Извештаите за верификација треба да бидат рецензирани од страна на колеги, а податоците што се користат при верификацијата мора да бидат достапни за јавноста.
Во исто време, научните институции и организации се повикуваат активно да соработуваат со медиумите и корисниците на социјалните медиуми, а сите реакции мора да бидат брзи, точни и искрени. Протоколите предвидуваат дека истражувачите имаат право да одбијат појавувања во медиумите, додека на институциите им се препорачува да преземат мерки за нивна безбедност.
„Не мислам дека некој сериозно размислувал за личната безбедност на научниците во 2010 година. Денес е многу полесно да се открие каде луѓето работат и живеат, па затоа стана важно прашање“, вели Гарет.
„Сè уште постои одреден степен на потсмев кога велите дека барате вонземски цивилизации, дури и меѓу колегите астрономи. Затоа сакаме да ја третираме оваа тема што е можно посериозно и да го намалиме бројот на лажни тврдења за откритија. Ова е важно за кредибилитетот на нашата работа“, нагласува професорот.
Дали треба да се плашиме
Објавувањето на новите упатства се совпадна со премиерата на новиот филм на Стивен Спилберг „Ден на откритија“, кој се занимава со прашањето дали, како и кога да се информира човештвото дека постојат вонземјани.
(RTS)
Фото – Wikimedia
