Научниците ги обезбедија првите докази за тоа како генетскиот состав на поединецот влијае на развојот на ракот, истакнувајќи ја важноста на персонализираниот пристап кон спречување, дијагностицирање и лекување на болеста. Многу пушачи никогаш не развиваат рак на белите дробови, додека некои луѓе кои никогаш не пушеле, исто така, ја развиваат болеста. Слично на тоа, не секој што е изложен на сонце ќе развие рак на кожата.
Новата студија, објавена во списанието Nature, би можела да помогне да се фрли светлo врз долгогодишната загатка во биологијата на ракот – зошто луѓето изложени на слични фактори на ризик од животната средина често имаат многу различни здравствени исходи.
„Оваа студија дава фасцинантен показател дека нашите наследени гени можат да имаат големо влијание врз начинот на кој се развива ракот по оштетувањето на ДНК“, рече Сем Годфри, раководител на комуникации за истражување во Cancer Research UK.
Истражувачите откриле дека дури и релативно малите наследени генетски разлики можат да го променат начинот на кој туморите се развиваат по изложувањето на истото оштетување на ДНК што предизвикува рак. Тие тврдат дека резултатите ја истакнуваат потребата од вклучување на наследената генетика и разновидноста на популацијата во идните стратегии за превенција од рак и рано откривање.
Резултатите сугерираат дека наследената генетска позадина на една личност помага да се утврди кои мутации ќе опстојат, како ќе се развива туморот и потенцијално како ќе реагира на третманот.
„За прв пат можевме да покажеме до кој степен генетската позадина влијае и на процесите на мутација и на патиштата што водат до развој на тумори“ рече Данкан Одом, кој го водеше истражувањето додека работеше во Институтот CRUK Кембриџ, а сега работи во Германскиот центар за истражување на ракот во Хајделберг.
Истражувачите користеле четири генетски различни групи глувци за да имитираат ниво на генетска разновидност слична на онаа што се наоѓа кај луѓето. Потоа глувците биле изложени на еднакви дози од познатиот канцероген за црниот дроб, диетилнитрозамин. Тоа е супстанца што може да се најде во чадот од тутун и некои преработени прехранбени производи и е познато дека ја оштетува ДНК во клетките на црниот дроб, предизвикувајќи мутации што можат да предизвикаат раст на туморот.
И покрај тоа што им била дадена иста доза на канцерогени на иста возраст, или 15 дена старост, под контролирани услови, животните развиле рак преку различни еволутивни патишта, во зависност од нивната генетска позадина. Научниците анализирале речиси 600 тумори за да реконструираат како се развиле раковите. Иако многу тумори на крајот ги активирале истите биолошки процеси што го поттикнуваат растот на ракот, тие го постигнале овој резултат преку различни мутации и генетски промени.
Ова сугерира дека наследената ДНК влијае не само на ризикот од развој на рак, туку и на начинот на кој туморот се развива откако ќе почне да се формира. Истражувачите велат дека резултатите би можеле да имаат важни импликации за програмите за рано откривање на рак и прецизната медицина.
„Ако генетската позадина влијае и на ризикот од рак и на еволутивниот развој на туморите, идните стратегии за превенција на рак и рано откривање ќе треба да ја земат предвид наследената генетика и разновидноста на популацијата“, вели авторката на студијата, Сара Ајткен, доцент на Медицинскиот факултет на Универзитетот Јеил, која исто така работеше на истражувањето на CRUK Кембриџ.
Научниците исто така веруваат дека наследената генетика би можела да влијае на тоа како пациентите реагираат на терапиите што делуваат со оштетување на туморската ДНК, вклучително и некои форми на хемотерапија и радиотерапија.
„Начинот на кој луѓето реагираат на лековите за рак веројатно ќе варира во зависност од нивната наследена генетика, па затоа можеби ќе треба соодветно да ја прилагодиме дијагностиката и третманите. Потребни се повеќе истражувања пред да можеме да разбереме што ова значи за луѓето, но ова откритие би можело да го промени нашето разбирање за тоа како се развива ракот и да доведе до поефикасни и попрецизни начини за борба против него.“ рече Ајткен.
Ако наодите се потврдат кај луѓето, тие би можеле да ја отворат вратата за поперсонализирани избори на третман и поточни проценки на ризикот од развој на болеста.
(Euronews/Vecernji List)
(фото: Flickr)
