Јапонските научници работат на експериментална вакцина која еден ден би можела да помогне во елиминирањето на таканаречените „зомби“ клетки – старечки клетки кои повеќе не можат нормално да се делат, но остануваат во телото и можат да придонесат за воспаление и болести поврзани со стареењето.
Истражувањето на професорот Тору Минамино од Универзитетот Хунтендо и неговиот тим покажа ветувачки резултати кај глувци. Животните кои ја примиле експерименталната пептидна вакцина имале помалку старечки клетки, особено во ткивата погодени од проблеми со крвните садови.
Истражувачите веруваат дека оваа технологија би можела да има потенцијал во иднина во лекувањето на болести поврзани со стареењето, но нагласуваат дека ова е рана фаза на истражување.
Остарените или старечките клетки се клетки кои престанале да се делат, но не умреле.
Наместо да бидат отстранети од телото, тие можат да останат присутни во ткивата и да лачат разни молекули кои влијаат на околните клетки. Затоа, научниците фигуративно ги нарекоа „зомби“ клетки.
Нивната акумулација е поврзана со процеси како што се хронично воспаление, оштетување на ткивото и разни болести кои стануваат почести со возраста. Според експертите, имунолошкиот систем идеално треба да ги препознава и елиминира таквите клетки. Меѓутоа, како што телото старее, овој процес може да стане помалку ефикасен.
Резултатот може да биде долготрајно, благо воспаление кое дополнително ги оптоварува здравите ткива.
Јапонскиот тим пронајде протеин кој се појавува во поголеми количини на старите клетки и кај луѓето и кај глувците. Врз основа на дел од овој протеин, научниците развија пептидна вакцина.
Идејата е дека вакцината го стимулира имунолошкиот систем да произведува антитела кои ги препознаваат старите клетки. Откако антителата ќе ги обележат, белите крвни клетки можат полесно да ги пронајдат и елиминираат.
Со други зборови, целта не е вакцината да ги „подмлади“ старите клетки, туку да му помогне на телото да се ослободи од клетките кои повеќе не функционираат правилно.
Резултатите кај глувците покажаа намалување на нивото на стари клетки по вакцинацијата, што им даде причина на научниците да продолжат со истражувањето.
Професорот Тору Минамино верува дека овој пристап би можел да се користи во иднина за лекување на одредени болести поврзани со стареењето.
Потенцијалните области на примена вклучуваат артериска вкочанетост, дијабетес и други состојби во кои акумулацијата на старечки клетки може да игра улога.
Сепак, постои огромна разлика помеѓу успешен експеримент кај глувци и терапија за луѓе. Неопходно е да се утврди дали методот е безбеден, колку е ефикасен кај луѓето, какви дози би биле потребни и дали отстранувањето на одредени стареечки клетки би можело да предизвика несакани последици.
Иако терминот „вакцина против стареење“ звучи спектакуларно, научниците предупредуваат дека не треба да се очекува чудесно запирање на процесот на стареење.
Стареењето е резултат на голем број меѓусебно поврзани биолошки процеси и речиси сигурно не постои ниту една причина што би можела да се отстрани со една терапија.
Затоа, пореална цел е да се забават одредени механизми на стареење и да се намали ризикот од болести што се појавуваат со возраста.
Истражувањето на сенолитици – пристап што се стреми да ги елиминира стареечките клетки – привлече сè поголемо внимание од научната заедница во последниве години токму поради оваа причина.
Развојот на вакви терапии, исто така, повторно отвора многу поголемо прашање – дали постои ограничување на животниот век на човекот? Научниците сè уште немаат дефинитивен одговор. Некои проценки сугерираат дека максималниот човечки животен век би можел да биде околу 120-130 години, додека други истражувачи веруваат дека сè уште немаме доволно знаење за да поставиме цврста граница.
Експериментите врз животни дополнително го поттикнуваат интересот во оваа област. Во некои студии намалувањето на бројот на старечки клетки беше поврзано со продолжување на животниот век на глувците.
Сепак, резултатите добиени кај глувците не можат автоматски да се пренесат на луѓето.
Истражувањата за забавување на стареењето напредуваат со брзо темпо во последниве години, а научниците истражуваат различни начини за продолжување на периодот на живот во кој лицето останува здраво и функционално.
Еден од експертите вклучени во оваа област верува дека клучните откритија сè уште треба да се направат.
Идејата повеќе не е нужно дека човекот треба да живее бесконечно долго, туку дека треба да остане здрав, подвижен и ослободен од болести карактеристични за староста што е можно подолго.
Сепак, јапонската „зомби вакцина“ засега останува само тоа – експериментална терапија тестирана во лабораторија.
Во моментов нема докази дека може да го запре или да го поништи стареењето кај луѓето, ниту дека претставува „вакцина против бесмртност“. Но, резултатите од истражувањето поставуваат интересно прашање: Што ако елиминирањето на старечките клетки еден ден може значително да ги забави некои од најтешките ефекти од стареењето?
(RTCG/Byka.rs)
(фото: Pixnio)
