Развојот на вештачката интелигенција ја зголемува потребата од центри за податоци, а со тоа и зголемување на потрошувачката на електрична енергија. Европските стартапи развиваат решенија за поефикасно ладење на сервери, управување со батерии и искористување на отпадната топлина.
Европа има за цел да изгради сопствена инфраструктура за вештачка интелигенција, но овој план поставува сè поважно прашање: дали електричната мрежа може да го следи растот на индустријата за вештачка интелигенција?
Потрошувачката на електрична енергија од страна на европските центри за податоци би можела да се зголеми од 96 терават-часови (TWh) во 2024 година на 236 TWh до 2035 година, според податоците од британскиот тинк-тенк за енергија Ember. Ова претставува речиси два и пол пати зголемување на потрошувачката за малку повеќе од една деценија.
Иако новите центри за податоци се неопходни за развој на инфраструктурата за вештачка интелигенција, тие исто така претставуваат дополнителен товар врз мрежите кои веќе се под притисок. Поради ограничувањата на капацитетот, поврзувањето и изградбата на нови објекти станува сè посложено.
Во овој пејзаж, европските стартапи се појавуваат со напори да извлечат поголема вредност од постојната инфраструктура – почнувајќи од оптимизирање на системите за ладење до попаметно користење на батериите и пренамена на топлината генерирана од серверите.
Серверите генерираат значителни количини топлина за време на работата, што го прави ладењето главен извор на потрошувачка на енергија во центрите за податоци.
Британскиот стартап EkkoSense работи на тоа да го направи овој процес поефикасен. Компанијата инсталира безжични сензори во објектите на центрите за податоци за да ја следи температурата, протокот на воздух, потрошувачката на енергија и капацитетот за ладење. Податоците потоа се претвораат во тродимензионална визуелизација што им овозможува на операторите да видат каде опремата се преладува или недоволно лади.
Во 2024 година EkkoSense го распореди својот систем на 20 локации на центри за податоци управувани од Virgin Media O2. Според британската телекомуникациска компанија, потрошувачката на енергија за ладење е намалена за просечно 15 проценти, што резултираше со годишни заштеди од над еден милион фунти и намалување на емисиите еквивалентно на приближно 760 тони јаглерод диоксид.
Германскиот стартап Еtalytics има поинаков пристап. Неговиот софтвер симулира работа на системите за ладење и анализира како ладилниците, пумпите и разменувачите на топлина можат да работат со помала потрошувачка на електрична енергија, а воедно да ги одржуваат температурите во безбедни граници.
Јапонската технолошка компанија NTT го тестираше ова решение во својот центар за податоци во Бон. Во текот на првите месеци од тестирањето потрошувачката на електрична енергија од страна на единиците за ладење се намали за 19,1 процент, а NTT очекува заштедите во текот на целата година да достигнат 25 проценти.
Шпанскиот стартап Submer се обидува да го промени самиот систем за ладење. Неговата технологија ги потопува серверите во непроводлива течност која директно ја распрснува топлината, со што се намалува потребата од вентилатори и клима уреди.
Според Telefónica, која го користи ова решение, технологијата би можела да ја зголеми енергетската ефикасност до 50 проценти, а воедно да ги намали емисиите поврзани со употребата на гасови за ладење.
Центрите за податоци користат батерии за да ги одржуваат серверите во функција во случај на прекин на електричната енергија. Сепак, некои стартапи се обидуваат да ги користат истите овие батерии за управување со потрошувачката на енергија.
Ирската енергетска технолошка компанија GridBeyond разви софтвер кој контролира кога батериите се полнат и празнат, врз основа на условите во рамките на електричната мрежа. Кога има вишок електрична енергија, батериите можат да се полнат. Кога побарувачката се зголемува, дел од енергијата може да се црпи од батериите наместо од мрежата.
Според компанијата, нејзиниот софтвер е инсталиран во два центри за податоци во Даблин во сопственост на Keppel DC REIT, обезбедувајќи вкупно 8 MW флексибилен капацитет.
Друг проблем поврзан со центрите за податоци би можел да се претвори во ресурс. Британскиот стартап Deep Green инсталира мали компјутерски единици во близина на објекти на кои им е потребна топлина, како што се базени или системи за централно греење. Течноста загреана со серверски операции ја пренесува топлината до соседниот објект, каде што се користи за греење.
Во проект во југозападна Англија компанијата изјави дека користењето на отпадна топлина за загревање на базен може да ја намали потрошувачката на гас за 62 проценти, што резултира со годишни заштеди од над 20.000 фунти и намалување на емисиите на јаглерод диоксид од 25,8 тони.
„Базенот е само почеток“, рече Марк Бјорнсгард, извршен директор на Deep Green, истакнувајќи дека оваа технологија би можела да задоволи приближно 30 проценти од потребите за греење во индустрискиот и комерцијалниот сектор. Поефикасното ладење, попаметното користење на батериите и искористувањето на отпадната топлина можат да го намалат оптоварувањето на електричната мрежа, но не го решаваат нејзиниот фундаментален проблем.
Како што расте побарувачката за инфраструктура со вештачка интелигенција, на Европа ќе ѝ треба поголем производствен капацитет и посилна мрежа.
Според Меѓународната агенција за енергија (IEA), планирањето, одобрувањето …а изградбата на нова мрежна инфраструктура може да трае меѓу пет и 15 години.
Токму затоа, решенијата развиени од стартап-компаниите можат да одиграат улога во текот на преодниот период – не преку замена на инвестициите во енергетската инфраструктура, туку преку овозможување поефикасно користење на постоечките капацитети додека се гради новата инфраструктура.
(Bizlife)
(фото: Pexels/Clicker Happy)
