Кон крајот на 19-тиот век гумите за џвакање се делеле како бесплатен подарок со прашокот за печиво. Неколку децении подоцна тие станале дел од следувањата на војниците. Во 1965 година „отпатувале“ во вселената, а со текот на времето го нашле своето место и на филмското платно. Денес ги џвакаме додека одиме на работа или на училиште, додека учиме, возиме или правиме кратка пауза, а тие остануваат дел од залихите за астронаутите на Меѓународната вселенска станица. Годишното производство денес се мери во милијарди парчиња. Фабриката на Mars во Познањ – најголемата фабрика за гуми за џвакање во Европа и втора по големина во светот – произвела неверојатни 33 милијарди парчиња само во 2025 година, а производите од оваа локација стигнуваат до повеќе од 40 пазари ширум светот
По повод Денот на гумите за џвакање, Mars го истакнува своето континуирано вложување во нови технологии и одржливо производство. Во текот на изминатите пет години инвестирани се околу 120 милиони долари во модернизација на фабриката во Познањ, со посебен фокус на автоматизацијата и подобрувањето на процесите. Фабриката користи електрична енергија од обновливи извори, а Mars планира дополнителни инвестиции од околу 26 милиони долари во нов автономен магацин, продолжување на процесот на декарбонизација и модернизација на линиите за пакување – вклучително и решенија кои овозможуваат целосна рециклираност на амбалажата.
Познањ беше првата локација на Mars каде што беа воведени автономни возила за транспорт. Денес роботите и автономните транспортни системи им помагаат на производните тимови, поминувајќи десетици километри низ фабриката секој ден. Истовремено, тим од 27 експерти за сензорна анализа секојдневно го проверува квалитетот на вкусот на гумите.
Од скромните почетоци до модерните производни линии, гумите за џвакање поминале долг пат. Денес Mars го поврзува својот континуиран развој со квалитетот, новите технологии и одржливото производство, додека брендовите Orbit® и Airwaves® остануваат дел од секојдневните навики на луѓето ширум светот.
Многу пред да постојат модерните производни линии луѓето џвакале смола од бреза за да го освежат здивот. Гумата за џвакање, каква што ја знаеме денес, почнала да се развива кон крајот на 19-тиот век, а клучен момент се случил во 1892 година. Таа година американскиот индустријалец Вилијам Ригли Џуниор – клучна фигура во развојот на модерната индустрија за гуми за џвакање – почнал да им нуди гуми за џвакање на купувачите заедно со прашокот за печиво. Ссепак, тие набрзо покажале поголем интерес за бесплатниот подарок отколку за самиот производ. Како резултат на тоа, Ригли го пренасочил својот бизнис кон производство на гуми за џвакање. Во децениите што следеле производот го нашол своето место во различни сфери.
За време на Втората светска војна, поради ограничената достапност на суровини, Ригли го насочил производството кон потребите на војниците, кои добивале по две гуми за џвакање со своите оброци. Практични за носење и употреба на терен, гумите им помагале да ја одржуваат оралната хигиена. Истовремено, тие станале дел од популарната култура – појавувајќи се во песни, филмски сцени и на фотографии од познати личности. Ела Фицџералд ја извела песната „Chew Chew Chew“ уште во 1939 година, а во наредните децении гумата за џвакање се поврзувала со икони како Џејмс Дин, Џон Ленон и Енди Ворхол. Таа се појавила во филмови како Clueless и Grease, а многу подоцна и во модни едиторијали со ѕвезди како Били Ајлиш и Хари Стајлс.
Приказната за неа направила чекор напред во 1965 година, кога американските астронаути понеле гуми за џвакање со себе на мисијата Gemini 4. Денес таа е дел од залихите со храна на Меѓународната вселенска станица. Ова е особено значајно бидејќи истражувањето објавено во 2024 година во списанието Frontiers in Physiology покажало дека микрогравитацијата може да го намали лачењето плунка, додека џвакањето го стимулира нејзиното производство и може да помогне во одржувањето на оралното здравје.
Приказната за гумата за џвакање не завршува со нејзината долга историја. Зад производот што поминал пат од воени оброци и филмското платно до вселенски мисии стојат повеќечасовни производствени процеси, автоматизација и континуирани вложувања во квалитет и во поодржливо производство. Во овој спој на историја и модерно производство гумата за џвакање останува едноставен производ зад кој стојат сложени процеси, стручност и технологија што постојано се развива. Од своите почетоци и улогата во моментите на освежување па сè до денес гумата за џвакање поминала долг пат. Tаа сега игра важна улога во подигнувањето на свеста за малите, но сепак огромни извори на секојдневен стрес со кои се соочуваат генерациите Z и Y, истовремено укажувајќи на едноставни и ефикасни начини за нивно надминување.
(Bizlife)
(фото: Pexels/KatyWalters)
