На крајот од 2025 година, Американците имале просечно 296.950 евра нето финансиски средства по жител, што е речиси тринаесет пати повеќе од жителите на Хрватска. Зад нив се Швајцарците со 275.980 евра, додека Германија, најголемата европска економија, останува надвор од првите десет.
Новиот извештај на „Алијанц“ за глобалното богатство покажува колку се менува позицијата на една земја кога се гледаат финансиските средства на нејзините граѓани, наместо големината на нејзината економија.
Зад скалата стои важна промена во начинот на кој се создава богатството. Глобалните финансиски средства на домаќинствата се зголемија за 8,6 проценти минатата година, на рекордни 268,4 милијарди евра. Приближно четири петтини од зголемувањето дошле од зголемување на пазарната вредност на постојните средства. Во исто време, новите заштеди се намалиле за 5,4 проценти, на 4,1 милијарди евра.
Домаќинствата, според тоа, станале финансиски побогати вкупно, првенствено затоа што она што веќе го поседуваат се зголемило во вредност.
Ваквиот развој им користи на повеќето оние кои веќе имаат инвестиции. Растот на берзите ја зголемува вредноста на акциите и уделите во фондовите, додека граѓаните кои само се обидуваат да создадат почетни заштеди имаат значително помалку простор да учествуваат во овие добивки. Рекордните вкупни средства затоа можат да коегзистираат со чувство на финансиска несигурност за голем дел од населението.
Скалата на Алијанц ги прикажува финансиските средства по одбивањето на долговите. Депозитите, готовината, акциите, обврзниците, инвестициските фондови и средствата во осигурителните и пензиските системи се вклучени во пресметката. Вредноста на становите, куќите и земјиштето е изоставена, што е особено важно кога се чита хрватскиот резултат: оваа споредба го вклучува само финансискиот дел од средствата на граѓаните.
Долгот може да го промени самиот врв на рангирањето. Швајцарија води во споредбата на бруто финансиските средства по глава на жител, но по одбивањето на обврските, САД го заземаат првото место. Долгот на швајцарските домаќинства по глава на жител е повеќе од двојно поголем од оној на САД. Затоа, високата вредност на инвестициите и заштедите сама по себе не дава целосна слика за финансиската состојба.
Германија е на 12-то место со 91.780 евра нето финансиски средства по жител, а Австрија е на 16-то место со 82.260 евра. Хрватска е на 30-то место меѓу 57-те набљудувани земји, со 22.710 евра. Бруто финансиските средства на хрватските домаќинства изнесуваа 30.860 евра по жител, а обврските 8.150 евра. Вкупните нето финансиски средства се зголемија за осум проценти во текот на 2025 година.
Составот на средствата објаснува дел од разликите во нејзиниот раст. Хартиите од вредност на глобално ниво се зголемија во вредност за 12,4 проценти, банкарските депозити за 5,7 проценти, а средствата во осигурителните и пензиските системи за пет проценти. Во Северна Америка, хартиите од вредност сочинуваат 60,7 проценти од финансиските средства на домаќинствата. Тој регион учествуваше со повеќе од половина од вкупното зголемување на финансиските средства во светот во 2025 година.
Сепак, предноста на посилното учество на пазарот на капитал доаѓа со поголема изложеност на падови на пазарот. Добивките од зголемувањето на цените можат да ги зголемат средствата без дополнителни плаќања на сопствениците, но дел од тоа зголемување може брзо да се изгуби кога очекувањата за работењето на компанијата ќе се променат.
Инфлацијата дополнително го менува значењето на евиденцијата. Од 2019 година, глобалните финансиски средства номинално се зголемија за речиси 50 проценти, додека реалното зголемување беше 23 проценти. Во Западна Европа, куповната моќ на финансиските средства на крајот на 2025 година беше само 0,5 проценти над нивото од 2019 година. Шест години раст на износите на сметките и портфолиото донесоа многу мала дополнителна куповна моќ во регионот.
(Financije.hr)
Фото – Pxhere
