Војната во Иран предизвика голем финансиски шок во Обединетите Арапски Емирати (ОАЕ), збришувајќи околу 120 милијарди долари од берзите во Дубаи и Абу Даби за само неколку недели. Хаосот во воздушниот сообраќај и паниката на инвеститорите сериозно ги тестираат амбициите на земјата од Персискиот Залив да стане глобален финансиски центар. Од 28 февруари референтниот генерален индекс на финансискиот пазар во Дубаи падна за околу 16 проценти, додека генералниот индекс FTSE ADX падна за девет проценти.
Во однос на пазарната вредност, финансискиот пазар во Дубаи изгуби околу 45 милијарди долари, додека поголемиот берзански пазар во Абу Даби беше „полесен“ за околу 75 милијарди долари. Падот ги става пазарите на ОАЕ меѓу најтешко погодените во светот. Загубите ги надминаа оние во Катар (пад од четири проценти) и Бахреин (пад од седум проценти), додека Саудиска Арабија и Оман дури и забележаа добивки во истиот период.
За споредба, американскиот индекс S&P 500 падна за околу седум проценти. Распродажбата на акциите одразува нагло влошување на довербата на инвеститорите, што е директно поврзано со економските последици од конфликтот. Зголемувањето на цените на енергијата и геополитичката неизвесност предизвикаа значителна нестабилност на глобалните пазари. Аналитичарот Хајтам Аун рече дека падот е првенствено „краткорочен удар врз расположението на инвеститорите и довербата на пазарот“, а не структурна штета на целокупната економија на ОАЕ.
Покрај финансиските пазари, улогата на Емиратите како глобален туристички и транспортен центар е сериозно нарушена. Десетици илјади летови се откажани, од кои многу се насочени кон Меѓународниот аеродром во Дубаи, најпрометниот аеродром во светот за меѓународни патници. Со оглед на тоа што туризмот придонесе околу 70 милијарди долари во економијата на ОАЕ минатата година (што претставува 13 проценти од БДП), секторот е особено изложен на ризик поради продолжената регионална нестабилност.
Иако ОАЕ се многу помалку изложени на енергетските нарушувања предизвикани од кризата во Ормутскиот теснец отколку некои од нејзините соседи, пошироките пазарни ефекти се сè уште значајни. Конфликтот ги оптовари регионалната логистика и трговските текови, засилувајќи ги реакциите на финансиските пазари и покрај релативно стабилното домашно производство на енергија.
И покрај сегашните големи загуби, аналитичарите нагласуваат дека долгорочната позиција на ОАЕ останува недопрена. Се очекува вкупната вредност на берзата во земјата да надмине 1 трилион долари (илјада милијарди) во 2024 година, ставајќи ја веднаш зад Саудиска Арабија, која има пазарна вредност од околу 2,5 трилиони долари. Дубаи неодамна се рангираше на седмото место во светот по финансиска конкурентност, со јасна амбиција да стане еден од четирите најголеми финансиски центри во светот до 2033 година.
(Kamatica)
(фото: Pick Pik)
