Според глобалната проценка на Меѓународната унија за зачувување на природата (IUCN), речиси сите екосистеми на коралните гребени ширум светот се соочуваат со висок ризик од колапс во текот на следните 50 години. Проценката на IUCN – објавена во четвртокот, на маргините на конференцијата на ОН за биодиверзитет во Албанија – открива дека 96 отсто од гребенските системи во плитките води се веќе критично загрозени и би можеле да исчезнат до 2075 година.
Меѓу критично загрозените се некои од најпознатите гребенски системи во светот, вклучувајќи го Големиот корален гребен во Австралија, Коралниот триаголник во западниот дел на Тихиот Океан и Југоисточна Азија, Мезоамериканскиот гребенски систем, како и коралните гребени во Црвеното Море. „Критично загрозени“ претставува највисоко ниво на загрозеност.
Мишал Гудка, научен раководител за глобалната проценка на екосистемите на коралните гребени на IUCN (дел од Црвената листа на екосистеми на IUCN), изјави дека ризикот од колапс се зголемува.
„Ризикот од колапс на коралните гребени ескалира, но ова треба да послужи како повик за будење, а не како причина за очај“, рече Гудка.
Коралните гребени се од витално значење за риболовот и туризмот, а честопати ги штитат крајбрежјата од ерозија и бури. Поради нивниот богат биодиверзитет, тие често се нарекуваат „прашуми на морето“; тие се дом на една четвртина од сите морски видови, а истовремено ги поддржуваат крајбрежните заедници и разни економски активности. Кога еден гребен ќе доживее колапс, тврдите корали исчезнуваат, а на нивно место доаѓаат алги, остатоци од мртви корали и сунѓери. Таков гребен повеќе не може да одржува разновиден екосистем – екосистем кој би опфаќал сè, од ситни безрбетници до риби карактеристични за гребените, како што се групиерите.
Проценката опфати 127 тропски и суптропски екорегиони, кои зафаќаат површина од 188.362 квадратни километри корални гребени ширум светот. Климатските промени се идентификувани како „најконзистентната поединечна закана што доведува до пропаѓање на коралните гребени на глобално ниво“.
Експертите истакнуваат дека, покрај ограничувањето на порастот на глобалните емисии, намалувањето на загадувањето, прекумерниот риболов и градежните активности на крајбрежјето може да им помогнат на гребените да опстанат. Генералниот директор на IUCN, Гретел Агилар, изјави: „Знаеме што е потребно: амбициозно намалување на емисиите, посилна заштита и реставрација, како и континуирани инвестиции во отпорни крајбрежни екосистеми и заедниците што зависат од нив.“
(Klix.ba)
(фото: Pexels/Francesco Ungaro)
