Кинеската програма за истражување на Месечината подготвува амбициозна роботска мисија која се состои од орбитер, лендер, ровер, бункер и голем број меѓународни експерименти, вклучувајќи товар поддржан од САД. Во април оваа година опремата на мисијата Chang’e 7 беше транспортирана до местото за лансирање Венчанг.
Лансирањето беше закажано за 24 август по пекиншко време со помош на ракетата Long March 5 Y14, но вчера кинеската роботизирана лунарна мисија Chang’e 7 беше одложена. Во кратко соопштение Кинеската вселенска агенција соопшти дека по сеопфатните проценки, дошле до заклучок дека лунарната експедиција не може да се спроведе во рамките на закажаниот рок за лансирање за оваа година, бидејќи не ги исполнила критериумите за лансирање.
Одлуката е донесена во согласност со принципите на разумност, сигурност и апсолутна безбедност, се објаснува во соопштението без да се дадат повеќе детали. Прозорецот за лансирање е специфичен временски период во кој ракетата мора да полета за да стигне до својата планирана орбитална дестинација. Според експертите, изборот на прозорец за лансирање за вселенска мисија не е прашање на погодност, туку мешавина од повеќе фактори што бараат внимателни пресметки.
Кога конечно ќе биде лансирана, дестинацијата на лендерот Chang’e 7 ќе биде работ на кратерот Шеклтон во регионот на јужниот пол на Месечината. По лансирањето, орбитерот Chang’e 7 ќе помине неколку месеци во лунарната орбита пред да го пушти лендерот на крајот од годината, кој ќе се обиде да слета во близина на кратерот. Иако Chang’e 7 ќе спроведе амбициозно и револуционерно научно истражување на Месечината, мисијата ќе послужи и како основа за првото слетување на Кина на Месечината, планирано за 2030 година.
Џејмс Хед е виш лунарен научник на Одделот за геолошки науки на Универзитетот Браун во Провиденс, Род Ајленд. Тој вели дека претстојното лансирање на Кина на Месечината ќе постави нов стандард за лунарните научни мисии.
„Chang’e 7 е најамбициозната, сеопфатна и најсложена роботизирана лунарна мисија некогаш обидена од која било земја или организација“, изјави Хед.
Слично на тоа, Џанг Џингбо, портпарол на Кинеската администрација за вселенски истражувања со екипаж (CMSA), претходно оваа година изјави дека мисијата целосно ќе ја искористи технолошката експертиза и практичното искуство акумулирано со децении за да се вложат максимални напори за постигнување на целта за првото лунарно слетување на Кина до 2030 година.
По одвојувањето од лендерот Chang’e 7, се очекува роверот да „скокне“ од сончевите области во сенчести кратери во потрага по џебови од воден мраз. Лендерот користи активна технологија за апсорпција на удари за безбедно слетување на падините. Лендерот ќе го распореди и првиот кинески систем за навигација во длабоката вселена со „ориентирана слика“.
Иако научниците ширум светот веруваат дека на Месечината постои воден мраз, никој сè уште дефинитивно не го пронашол или целосно не го проценил ресурсот.
„Кина сега ќе го бара, а ние користиме многу методи, од истражување на површината до истражување на внатрешноста на кратерите“, изјави Је Пеиџијан, академик во Кинеската академија на науките.
Мисијата Chang’e-7 ќе користи интегриран пристап на истражување, комбинирајќи орбитирање, слетување, возење и скокање за да се проучи животната средина и ресурсите на јужниот пол на Месечината, а истовремено да се спроведува меѓународна соработка. Дополнително, мисијата Chang’e-8 е планирана за околу 2028 година и ќе има за цел да тестира технологии за градење живеалишта користејќи ја лунарната почва.
Заедно двете роботски мисии Chang’e-7 и Chang’e 8 имаат задача да помогнат во реализацијата на планираната, повеќефазна Меѓународна лунарна истражувачка станица (ILRS) на Кина.
(Klix.ba)
(фото: Wikimedia)
