Вечерањето сам може да предизвика чувство на осаменост. Недостатокот на социјална поврзаност може дури и да влијае врз начинот на кој телото го обработува оброкот. Нова студија, објавена во списанието Science Advances, открива докази дека јадењето во друштво на други луѓе може да му помогне на телото да одржи избалансирано ниво на шеќер во крвта.
Во експериментите 108 учесници изеле нешто повеќе од 100 грама бел пченичен леб. Потоа истражувачите го следеле нивниот гликемиски одговор во текот на следните два часа. Во едното сценарио учесниците го јаделе лебот сами, додека во другото им се придружила блиска личност.
Во социјално опкружување нивото на шеќер во крвта се зголемило помалку и побрзо се вратило на почетното ниво отколку кога учесниците јаделе сами. Авторите напоменуваат дека ова е во согласност со еден изразен феномен забележан кај луѓето.
„Регулирањето на шеќерот во крвта не зависи само од тоа што јадеме, туку и од тоа со кого јадеме“, објаснува Шир Ацил од Хебрејскиот универзитет во Ерусалим, Израел, додавајќи дека „нашите односи играат активна биолошка улога во нашата физичка благосостојба“.
Како што пренесува Science Alert, по консумирање на истиот оброк богат со јаглехидрати нивото на шеќер во крвта кај учесниците покажало помал пораст кога јаделе во друштво на блиска личност во споредба со случаите кога јаделе сами.
Ацил и нејзините колеги наведуваат дека нивните наоди служат како доказ за концептот на „социјална физиологија“. Ова обезбедува биолошка рамка за разбирање на тоа како со текот на времето еволуирале врските помеѓу нашиот внатрешен и надворешен живот. Социјалната физиологија би можела, барем делумно, да објасни зошто ние како вид сме поттикнати на соработка: ние сме меѓусебно зависни организми кои се потпираат едни на други за да ги зголемат шансите за преживување.
Ова може да се забележи дури и во нашата крв, па дури и кога не сме во физички контакт.
„Некогаш мислевме дека телото е изолиран систем што сам се регулира“, објаснува Ацил.
Таа понатаму истакнува дека нивните наоди укажуваат на тоа оти човечката физиологија е по својата природа социјална.
„Блискоста со некој што го сакате ја намалува физичката енергија што вашето тело ја троши за саморегулација. Ова овозможува директна метаболичка придобивка од заедничкото време и открива клучна еволутивна причина зошто луѓето воопшто создаваат врски: нашите тела функционираат подобро кога сме заедно“, вели Ацил.
Кај другите социјални животни – како што се овошните мушички, глодарите, свињите и мајмуните – истражувањата сугерираат дека изолацијата може да го скрати животниот век, да го ослаби имунолошкиот систем или да ги засили реакциите на стрес. Сепак, од етички причини, вакви експерименти не се спроведуваат врз луѓе.
Наместо тоа, истражувачите проучуваат суптилни промени во телесните функции – споредувајќи ги периодите кога сме сами со оние кога сме во друштво на други – за подобро да разберат како се менуваме во присуство на други луѓе.
Реакцијата на гликозата служи како корисна мерка за ова. Истражувањата покажаа дека кога глувците се држат во социјална изолација, нивното инсулинско сигнализирање се менува, а метаболичката функција се нарушува, што го зголемува ризикот од дебелина. Кај луѓето, пак, осаменоста е поврзана со нарушена контрола на шеќерот во крвта и претставува показател за развој на дијабетес тип 2.
„Додека претходните истражувања главно се фокусираа на последиците од социјалната изолација, оваа студија утврдува директна и мерлива придобивка од социјалната блискост за метаболизмот на гликозата“, наведуваат авторите.
Тим истражувачи споредија како човечкото тело реагира на истиот оброк богат со јаглехидрати во ситуации кога поединците се сами, наспроти ситуациите кога се во друштво на други луѓе. Тие исто така спроведоа паралелни експерименти со 116 учесници, тестирајќи како телото се справува со изложеност на студ.
Кога присуствувал партнер, регулацијата на телесната температура била поефикасна – особено кога двете лица биле во физички допир. Сепак, придобивки биле забележани дури и во отсуство на физички контакт.
Во друга серија експерименти, во кои учествувале 115 возрасни лица и 56 парови мајка-дете, учесниците биле подложени на тест за стрес. Физиолошката реакција – како што е зголеменото потење – била помалку интензивна кога присуствувало друго лице, дури и без директен контакт кожа на кожа.
Понатаму, оваа реакција на возбуда (напнатост) побрзо се смирувала кога поединецот бил во друштво на други луѓе. Наодите укажуваат на тоа дека присуството на друго лице во близина — дури и без физички допир — може да му помогне на телото да функционира поефикасно. Јадењето во друштво може да има пошироки последици по здравјето.
Кои се долгорочните последици од овие ефекти сè уште не е целосно разбрано, но студиите што опфаќаат големи групи луѓе генерално покажуваат дека осаменоста е штетна за целокупното здравје. Доказите укажуваат на тоа дека луѓето со посилни социјални врски се, по правило, поздрави, посреќни и живеат подолго.
Од друга страна, социјалната изолација се поврзува со поголем ризик од метаболички нарушувања, кардиоваскуларни болести, рак, побавно заздравување на раните, полош квалитет на сонот и смртност.
Најдолготрајната студија за среќата во светот трае веќе 88 години и сè уште е во тек. По анализата на стотици научни трудови (рецензирани од експерти), бројни прашалници, медицински прегледи и интервјуа во живо со учесниците, истражувачите утврдија дека блиските односи се едни од најдобрите показатели за среќен и исполнет живот.
Се чини дека тоа што сме опкружени со луѓе што ги сакаме е, само по себе, корисно за нас. Ова може да го промени начинот на кој нашето тело управува со различни процеси на микроскопско ниво – што, сепак, има значителни последици.
Истражувањето е објавено во списанието Science Advances.
(N1)
(фото: Pexels/https://kaboompics.com)
