Истражувачите и фармацевтските компании сè повеќе бараат модели што попрецизно ја одразуваат човечката биологија, со цел да ги дополнат – и да ја намалат зависноста од – тестирањата врз животни. Intero Biosystems, стартап со седиште во Денвер, развива човечки цревни органоиди – ткиво одгледано во лабораториски услови што ги имитира човечките црева – како алтернативен метод за проучување на ефектите на лековите и другите соединенија врз човечкото тело, пред да започнат испитувањата врз луѓе.
Компанијата, која настанала како издвоен субјект („spin-off“) од Универзитетот во Мичиген, наведува дека нејзините органоиди се разликуваат од поедноставните модели кои реплицираат само еден дел од цревата. Тие содржат разновидни типови на клетки и ткива присутни во човечките црева, што ги прави – според компанијата – многу посоодветен модел за човечката биологија при тестирање на лекови и други соединенија.
Главниот производ на стартапот, GastroScreen, се состои од човечки цревни органоиди кои им се продаваат на фармацевтски, биотехнолошки, прехранбени и хемиски компании за тестирање на различни супстанции. Секој органоид има дијаметар од приближно еден милиметар; тие се испорачуваат во епрувети, при што една пратка содржи околу 100 единици. Клиентите можат да ги користат како модели на здрави црева или, пак, да предизвикаат состојби слични на болести за да набљудуваат како ткивото реагира на различни соединенија.
Покрај самите органоиди, Intero продава и материјали потребни за нивно одгледување и ракување, како што се хранливи подлоги за клеточни култури и хемикалии што се користат во експериментите. Компанијата, исто така, спроведува истражувања за своите клиенти, што вклучува дизајнирање на приспособени експерименти, извршување лабораториски тестови и доставување на добиените податоци.
Значителен дел од оваа работа е фокусиран на безбедноста на лековите и истражувањето на болести. На пример, некој клиент може да ги изложи органоидите на потенцијален лек за да утврди дали тој би можел да им наштети на цревата, или пак да користи органоиди што симулираат одредена цревна состојба за да набљудува како ткивото реагира на конкретно соединение.
Основан во 2024 година, овој стартап моментално има седум вработени и нешто помалку од 10 клиенти, по почетната рунда на финансирање од 2,3 милиони долари минатата година. Во периодот помеѓу четвртиот квартал од минатата година и третиот квартал од оваа година, компанијата остварила приход од над 400.000 долари.
Од Intero тврдат дека се издвојуваат од конкуренцијата благодарение на сложеноста и можноста за скалирање (проширување на обемот) на нивните модели. За разлика од цревните модели одгледани од ткиво собрано преку процедури како што се колоноскопиите, GastroScreen се добива од индуцирани плурипотентни матични клетки – возрасни клетки кои се репрограмирани да станат речиси секаков друг тип на клетки, а кои можат да се добијат од примерок на крв. Овој пристап овозможува прилагодување на моделите за поединечни пациенти и го олеснува зголемувањето на производството.
Стартапот моментално истражува дали GastroScreen може попрецизно да ги предвиди реакциите на луѓето на лекови, во споредба со постоечките модели базирани на животни или клетки. Во моментов, тие тестираат добро познати лекови со документирани ефекти кај луѓето. GastroScreen покажа очекувани реакции на лекови што го намалуваат воспалението на цревата, како и на соединенија за кои се знае дека предизвикуваат оштетување на цревата.
Во завршната фаза компанијата директно ќе ги спореди резултатите од GastroScreen со постоечките податоци од испитувања врз животни и клинички податоци од фармацевтските компании. Овие студии моментално се спроведуваат во соработка со неколку фармацевтски фирми, опфаќајќи како веќе познати соединенија, така и нови кандидати за лекови.
Иако Intero не користи вештачка интелигенција за изработка на своите органоиди, тие гледаат можност да ги искористат овие органоиди за генерирање на биолошки податоци потребни за моделите на вештачка интелигенција. Компанијата планира да ги лиценцира ваквите збирки на податоци на фармацевтски компании и фирми што се занимаваат со вештачка интелигенција.
На краток рок, Intero се фокусира на зголемување на производството. Моментално се способни да произведат неколку илјади органоиди одеднаш и работат на автоматизирање на процесот, со цел да генерираат стотици илјади во една серија. На долг рок, целта е премин кон персонализирана медицина, при што ќе се користат клетки од пациентот за создавање органоиди, кои потоа би можеле да послужат за тестирање на различни лекови пред почетокот на третманот. Нивната најамбициозна цел е создавање вештачко црево.
(Bug.hr)
(фото: Pexels/Jonathan Borba)
