Астрономите идентификуваа планета направена од стопена лава, што укажува на постоење на сосема нова категорија течна планета.
Далечниот свет, познат како L98-59d, е околу 1,6 пати поголем од Земјата и орбитира околу мала црвена ѕвезда оддалечена 35 светлосни години. Астрономите првично мислеа дека планетата можеби има длабок океан од течна вода, но најновата анализа сугерира дека може да биде фундаментално различна од сè што е видено досега.
„Целата работа е навистина во кашеста, стопена состојба. Како меласа е. Веројатно е дека и јадрото на оваа планета би било стопено“, рече д-р Харисон Николс, астрофизичар на Универзитетот во Оксфорд.
Површинските температури би достигнале жешки 1.900 степени Целзиусови, големите бранови веројатно би се движеле низ океаните од магма поради плимните сили од соседните планети, а би имало сеприсутен мирис на скапани јајца благодарение на атмосферата богата со водород сулфид. Општите услови не се сметаат за погодни за постоење на живот.
„Ако постојат вонземјани кои би можеле да живеат во лава, тоа би било неверојатно, но не мислам дека е веројатно дека е погодна за живеење. Убаво е да се ужива во вонземската природа на самата планета“, рече Николс.
Планетите надвор од нашиот Сончев систем се премногу далеку за да се фотографираат или да се достигнат со роботски вселенски летала, а до неодамна астрономите можеа да направат само груби проценки за големината, густината и температурата на овие далечни светови со следење на нивните силуети додека минуваат пред нивната ѕвезда-домаќин.
Сепак, вселенскиот телескоп James Webb е доволно моќен за да ја мери ѕвездената светлина филтрирана низ атмосферата на планетата за да добие претстава за тоа кои гасови се присутни.
Претходните набљудувања открија дека L98-59d има атмосфера богата со сулфур што изгледаше некомпатибилна со тоа што е карпест или воден свет – двете вообичаени категории во кои обично би спаѓала планета со оваа големина. Ниту едната не би била способна да одржува атмосфера на сулфур во текот на речиси петте милијарди години колку што постои планетата.
Користејќи напредни компјутерски симулации, најновото истражување ја реконструираше историјата на планетата од кратко време по нејзиното формирање до денес. Тоа сугерираше дека L98-59d има глобален магматски океан што се протега илјадници километри под нејзината површина – и евентуално стопено јадро.
„Навистина можете да ја објасните оваа планета само ако во неа има овој длабок магматски океан. Магматскиот океан ефикасно складира гасови и ги штити од физичките процеси што инаку би ги отстраниле“, рече Николс.
Наодите, кои укажуваат дека стопените планети би можеле да бидат доста чести, сугерираат дека астрономите можеби треба да бидат повнимателни во означувањето на егзопланетите како потенцијално погодни за живеење.
„Некои планети во таканаречената зона погодна за живеење можеби воопшто не се многу погодни за живеење, тие може да бидат стопени планети. Иако оваа стопена планета веројатно не поддржува живот, таа ја одразува големата разновидност на светови што постојат надвор од Сончевиот систем. Потоа можеме да прашаме, кои други видови планети чекаат да бидат откриени?“, рече Николс.
Наодите се објавени во списанието Nature Astronomy.
(021)
(фото: Wikimedia)
