Вештачката интелигенција може да обработува информации, да препознава обрасци, да пишува извештаи и да извршува задачи со незамислива брзина. Сепак, постои нешто што технологијата не може да го направи автентично: навистина да се грижи за луѓето. Токму затоа емпатијата станува една од најважните вештини за современите лидери.
Како што влегуваме во ерата на вештачката интелигенција, нашиот начин на размислување за човечките способности се менува. Ако вештачката интелигенција може да најде попрецизни информации од цел тим и да ги анализира за неколку секунди, самиот факт дека некој е „најпаметната личност во просторијата“ повеќе не е доволен. Вредноста на лидерот сè повеќе се дефинира преку она што технологијата не може да го понуди – способноста да се разберат луѓето, да се сослушаат и да им се помогне да се чувствуваат забележано и ценето.
Според Даг Нол, автор на книгата Empathy Leadership (Лидерство преку емпатија), емпатијата е „научена способност да се согледа и именува емоционалното искуство на друга личност од нејзината перспектива“. Пред да стане медијатор, Нол работел како адвокат. Во периодот од 2010 до 2020 година, заедно со својата колешка Лорел Кауфер, тој обучил илјадници затвореници во Калифорнија за техники за спречување на насилството во затворите. Емпатијата го сочинувала темелот на нивниот пристап кон деескалација на конфликти и регулирање на нервниот систем.
„Емпатијата често се сведува на нејасна претстава за тоа што чувствува друга личност. Но, таа не е нејасна. Таа е прецизна неврофизиолошка вештина што секој може брзо да ја научи и примени“, објаснува Нол. Неговата работа ја демонстрира моќта на емпатијата, особено во ситуации каде што довербата, безбедноста и меѓучовечките односи се од клучна важност. Во деловното опкружување, емпатијата е важна од најмалку четири причини.
Вработените не ја напуштаат компанијата нужно поради платата, обемот на работа или недостатокот на можности за напредување; тие често заминуваат бидејќи чувствуваат дека нивниот труд останува незабележан и непризнаен.
Разликата помеѓу обичното признавање на трудот и вистинското чувство на ценетост често лежи во личниот пристап. Луѓето сакаат да знаат дека некој навистина го забележал нивниот придонес, наместо само автоматски да упати збор на пофалба.
Работното место не е само простор каде што ги извршуваме задачите за кои сме платени; тоа е место каде што се создаваат пријателства, сојузи и односи – врски што честопати ги надминуваат границите на работното време и траат со години.
Иако вештачката интелигенција може да обезбеди огромни количества податоци, за нивно значајно, корисно и етичко користење се потребни човечко искуство, разбирање на контекстот и способност за препознавање нијанси. Токму овие елементи овозможуваат градење цврсти односи меѓу колегите. Добрите односи им помагаат на вработените да најдат цел и чувство на припадност во својата работа, како и чувство дека се дел од нешто поголемо од обичен список со задачи.
Довербата е темел на работната средина во која луѓето се чувствуваат безбедно, вклучено, почитувано и ценето. Таа ги охрабрува вработените да изразат спротивставени мислења, да предложат смели идеи или да признаат грешки, со сигурност дека нивниот лидер нема да ги напушти кога работите нема да се одвиваат според планот.
Довербата се гради бавно – преку разговори, заеднички искуства и постепено сфаќање дека она што го споделуваме со друга личност е безбедно. Истовремено, таа може многу брзо да се уништи.
Луѓето по природа се склони кон поврзување со другите и имаат вродена потреба да им веруваат на оние околу нив. Затоа, градењето доверба не е само рационален процес, туку и емоционално искуство вкоренето во емпатијата.
Вештачката интелигенција може да имитира емоции, но не може да ги чувствува. Токму поради тоа, таа не може да изгради таков однос каков што се развива меѓу луѓе кои се разбираат и искрено се грижат едни за други.
Емпатијата ни помага подобро да се разбереме себеси и другите. Таа им ги дава на лидерите алатките за препознавање на емоциите на другите, за внимателно реагирање и за создавање средина во која луѓето се чувствуваат безбедно.
Кога подобро ги разбираме сопствените емоции, полесно го согледуваме влијанието што го имаме врз другите. Воедно, стануваме посвесни дека другите луѓе не размислуваат и не чувствуваат исто како нас.
За лидерите, тоа значи дека пристапот до најдобрата технологија не е доволен. Од суштинско значење е да се развиваат луѓето – да се разбере како да се воспостави врска со нив, да се стекне нивната доверба и да им се помогне да ги искористат своите способности.
Без овие темели, дури и најнапредната технологија нема да може да го достигне својот полн потенцијал.
Најважните спомени од работата нема да бидат поврзани со технологијата.
Кога ќе се навратиме на нашето работно искуство, веројатно нема првенствено да се сеќаваме на софтверот, платформите или алатките што сме ги користеле. Ќе се сеќаваме на лидерите кои го препознале потенцијалот во нас.
(Bizlife)
(фото: Unsplash/Lukas Kaufmann)
